Tin công nghệ

AI agent bị bỏ quên vẫn giữ quyền truy cập dữ liệu: 76% không chạy suốt 2 tháng nhưng khóa vẫn còn hiệu lực

Posted on by superadmin

Ngày 26/10/2026, Help Net Security công bố tóm tắt báo cáo “2026 Autonomous Agents Threat Report” của hãng bảo mật Arrakis Security. Kết quả cho thấy một rủi ro mà nhiều doanh nghiệp chưa để ý: các AI agent (tác tử AI tự động) được tạo ra để thử nghiệm hoặc phục vụ một dự án ngắn hạn, sau đó bị bỏ quên, nhưng vẫn giữ nguyên kết nối và quyền truy cập tới dữ liệu nhạy cảm của công ty.

Những con số đáng chú ý

Arrakis khảo sát hàng nghìn agent đang chạy trong môi trường sản xuất của khách hàng trong 12 tuần. Thời gian “ngủ” được tính từ lần chạy gần nhất của từng agent, có tính đến các agent chạy theo lịch tuần, tháng hoặc quý.

  • Khoảng 76% agent đang bật không chạy lần nào trong 60 ngày; 44% không chạy trong 180 ngày.
  • Khoảng một phần tư số agent “ngủ” vẫn có thể bị kích hoạt từ bên ngoài qua webhook không ký xác thực.
  • 22,9% agent có ít nhất một cơ chế kích hoạt (trigger) không được bảo vệ.
  • 70% agent kết nối tới ít nhất một hệ thống nhạy cảm như lưu trữ đám mây, dịch vụ AI/LLM hay nền tảng marketing; trong đó 99,4% không có kiểm soát chống rò rỉ dữ liệu (DLP) được xác minh.
  • 19% dùng API key hoặc token không bao giờ hết hạn, nằm ngay trong cấu hình.
  • 82% agent có ít nhất một điểm phơi nhiễm, 46% có từ hai loại trở lên.

Báo cáo cũng ghi nhận trường hợp agent này giao việc cho agent khác chạy bằng quyền của agent kia, khiến kết quả trả về được tạo ra với phạm vi quyền rộng hơn quyền ban đầu. Theo CEO Arrakis, vấn đề gốc là khi một agent không còn dùng nữa, thường không ai gỡ bỏ vì không ai thực sự “sở hữu” nó.

Vì sao doanh nghiệp Việt Nam cần quan tâm?

Trong năm 2026, nhiều công ty tại Việt Nam đã bắt đầu dùng Copilot trong Microsoft 365, các công cụ tự động hóa như Power Automate, n8n, Zapier hay tự dựng chatbot nối với Google Drive, SharePoint, CRM, email. Mỗi lần “thử cho biết”, nhân viên thường cấp quyền đọc toàn bộ thư mục, tạo một API key và quên luôn sau khi dự án kết thúc. Khi nhân viên nghỉ việc, tài khoản người dùng bị khóa nhưng agent và token họ tạo ra vẫn hoạt động.

Kẻ tấn công không cần chiếm tài khoản quản trị: chỉ cần tìm được một webhook công khai hoặc một token lộ trong mã nguồn, cấu hình là có thể kích hoạt agent đọc và gửi dữ liệu ra ngoài. Vì agent “hợp lệ”, hoạt động này khó bị phát hiện bằng công cụ giám sát truyền thống.

6 việc nên làm ngay

1. Lập danh mục agent và người phụ trách

Liệt kê mọi agent, luồng tự động, ứng dụng được cấp quyền OAuth trong Microsoft 365 / Google Workspace. Mỗi agent phải có một người chịu trách nhiệm, mục đích sử dụng và ngày rà soát lại.

2. Tắt agent không chạy quá 60 ngày

Đặt quy tắc: agent không có lần chạy nào trong 60 ngày thì tạm tắt, 90 ngày thì thu hồi quyền và xóa token. Nếu cần dùng lại, đăng ký lại từ đầu.

3. Token phải có hạn dùng

Không dùng API key vĩnh viễn. Ưu tiên token có thời hạn, lưu trong kho bí mật (Key Vault, Secret Manager) thay vì ghi thẳng vào file cấu hình.

4. Bảo vệ webhook

Webhook kích hoạt agent phải có chữ ký xác thực hoặc giới hạn IP nguồn; không để đường dẫn công khai không kiểm tra.

5. Cấp quyền tối thiểu và bật DLP

Chỉ cấp quyền tới đúng thư mục, hộp thư cần thiết. Với Microsoft 365, có thể dùng nhãn nhạy cảm (Sensitivity Labels) và chính sách DLP của Microsoft Purview để chặn agent đọc hoặc chia sẻ tài liệu mật.

6. Đưa agent vào quy trình nghỉ việc

Khi nhân viên nghỉ, ngoài khóa tài khoản cần rà soát và chuyển giao hoặc thu hồi mọi agent, luồng tự động, ứng dụng mà người đó đã tạo.

Kết luận

AI agent giúp tiết kiệm nhiều thời gian, nhưng mỗi agent cũng là một “tài khoản” có quyền truy cập dữ liệu. Quản lý chúng như quản lý nhân sự và thiết bị: có danh sách, có người phụ trách, có ngày hết hạn. DTIC hỗ trợ doanh nghiệp triển khai và rà soát bảo mật Microsoft 365 – Office bản quyền, cấu hình DLP và quản lý ứng dụng bên thứ ba; liên hệ Hotline/Zalo 0913.745.698 để được tư vấn.

Nguồn tham khảo