Tin công nghệ

Luật An ninh mạng 2025 có hiệu lực: điểm mới doanh nghiệp cần biết

Posted on by superadmin

Hai đạo luật công nghệ quan trọng từ 1/7/2026

Ngày 1/7/2026 đánh dấu mốc có hiệu lực của nhiều đạo luật liên quan trực tiếp đến hoạt động số của doanh nghiệp. Nổi bật nhất là Luật An ninh mạng số 116/2025/QH15, được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025, và Luật Chuyển đổi số số 148/2025/QH15. Đến nay, sau hơn ba tháng áp dụng, doanh nghiệp nên rà soát lại hệ thống của mình để bảo đảm phù hợp với các yêu cầu mới.

Bài viết tổng hợp những điểm mới đáng chú ý dưới góc nhìn của doanh nghiệp vừa và nhỏ. Nội dung mang tính tham khảo, doanh nghiệp nên đối chiếu văn bản gốc hoặc hỏi ý kiến chuyên gia pháp lý khi áp dụng.

Luật An ninh mạng 2025: những điểm đáng chú ý

Hợp nhất và mở rộng phạm vi điều chỉnh

Luật mới được xây dựng trên cơ sở hợp nhất các quy định về an ninh mạng và an toàn thông tin mạng trước đây, giao Bộ Công an vai trò chủ trì xây dựng tiêu chuẩn, kiểm tra và xử lý vi phạm. Đối với doanh nghiệp, điều này có nghĩa là đầu mối quản lý rõ ràng hơn, nhưng yêu cầu tuân thủ cũng chặt chẽ hơn.

Phân loại hệ thống thông tin theo cấp độ

Theo tổng hợp của EY, hệ thống thông tin được phân thành nhiều cấp độ dựa trên mức độ rủi ro và ảnh hưởng nếu bị tấn công, mỗi cấp có yêu cầu bảo vệ tương ứng. Doanh nghiệp có hệ thống phục vụ khách hàng trực tuyến, xử lý thanh toán hoặc dữ liệu lớn cần xác định cấp độ của mình để áp dụng biện pháp phù hợp.

Nghĩa vụ áp dụng biện pháp kỹ thuật

Doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trên không gian mạng phải áp dụng các biện pháp kỹ thuật bảo đảm an ninh mạng khi xử lý dữ liệu, đặc biệt là dữ liệu cá nhân. Một số nhóm doanh nghiệp như nhà mạng, nhà cung cấp dịch vụ Internet còn có thêm nghĩa vụ xác thực người dùng, lưu trữ dữ liệu tại Việt Nam và phối hợp với cơ quan chức năng trong thời hạn luật định.

Cấm dùng AI để giả mạo người khác

Một điểm mới mang tính thời sự là luật cấm sử dụng trí tuệ nhân tạo hoặc công nghệ mới để làm giả hình ảnh, video, giọng nói của người khác trái pháp luật. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để xử lý các vụ lừa đảo deepfake đang gia tăng, trong đó lãnh đạo doanh nghiệp và bộ phận kế toán là mục tiêu thường xuyên.

Bảo vệ tài khoản và dữ liệu tài chính

Luật nghiêm cấm việc giả mạo website, thu thập hoặc mua bán trái phép thông tin tài khoản ngân hàng, thẻ, tài sản số và dữ liệu cá nhân của người khác. Người dùng cũng có trách nhiệm bảo vệ tài khoản số của mình. Với doanh nghiệp, điều này nhấn mạnh nhu cầu quản lý tốt tài khoản email, tài khoản ngân hàng điện tử và tên miền của công ty.

Sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng

Doanh nghiệp kinh doanh sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng và mật mã dân sự phải đáp ứng điều kiện kinh doanh theo quy định. Khi lựa chọn nhà cung cấp giải pháp bảo mật, doanh nghiệp nên ưu tiên đơn vị hợp pháp, có nguồn gốc sản phẩm rõ ràng.

Luật Chuyển đổi số: tạo nền tảng cho hệ thống số đồng bộ

Luật Chuyển đổi số đặt ra yêu cầu các hệ thống số phải thống nhất, kết nối được và chia sẻ dữ liệu theo kiến trúc số quốc gia và khung quản trị dữ liệu do Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành. Luật cũng cấm các nhóm hành vi như phá hoại, can thiệp trái phép vào hệ thống số, khai thác dữ liệu trái phép hay dùng công nghệ số để lừa đảo. Với khu vực nhà nước, luật yêu cầu dành tối thiểu 1% tổng chi ngân sách hằng năm cho chuyển đổi số, mở ra nhiều cơ hội cho doanh nghiệp công nghệ.

Cùng ngày 1/7/2026, Luật Công nghệ cao 2025 cũng có hiệu lực, với cơ chế doanh nghiệp tự đánh giá theo tiêu chí thay cho thủ tục cấp giấy chứng nhận như trước.

Ảnh hưởng thực tế tới doanh nghiệp vừa và nhỏ

Phần lớn doanh nghiệp vừa và nhỏ không phải là nhà mạng hay nền tảng lớn, nên nghĩa vụ trực tiếp không quá nặng. Tuy nhiên, có ba điểm cần quan tâm:

  • Trách nhiệm khi bị tấn công: nếu hệ thống bị xâm nhập và làm lộ dữ liệu, doanh nghiệp phải chứng minh đã áp dụng biện pháp bảo vệ hợp lý.
  • Gắn với Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân: hai luật bổ trợ cho nhau, vi phạm an ninh mạng thường kéo theo vi phạm về dữ liệu cá nhân.
  • Yêu cầu từ đối tác: khách hàng lớn, ngân hàng và doanh nghiệp FDI ngày càng yêu cầu nhà cung cấp chứng minh năng lực bảo mật trong hợp đồng.

Danh sách việc cần làm

  • Lập danh mục hệ thống thông tin, xác định hệ thống nào quan trọng và mức độ ảnh hưởng nếu ngừng hoạt động.
  • Ban hành quy chế an toàn thông tin nội bộ, phân công người phụ trách.
  • Trang bị tường lửa, phần mềm bảo vệ đầu cuối và cơ chế ghi nhật ký.
  • Bật xác thực đa yếu tố cho email, tài khoản quản trị và ngân hàng điện tử.
  • Xây dựng quy trình xử lý sự cố, bao gồm đầu mối liên hệ cơ quan chức năng.
  • Đào tạo nhân viên về lừa đảo trực tuyến và deepfake.

Doanh nghiệp nên làm gì?

Luật mới không chỉ là nghĩa vụ mà còn là dịp tốt để doanh nghiệp đầu tư bài bản cho an toàn thông tin. Nếu cần rà soát hạ tầng mạng, lựa chọn tường lửa, giải pháp sao lưu hay phần mềm bảo mật có bản quyền, DTIC sẵn sàng tư vấn theo quy mô và ngân sách của từng đơn vị.

Nguồn tham khảo