Thị trường PC quý 3/2026 giảm hơn 20%: doanh nghiệp nên làm gì?

Đầu tháng 10/2026, hai hãng nghiên cứu thị trường lớn nhất thế giới về máy tính là IDC và Gartner lần lượt công bố số liệu sơ bộ cho quý 3/2026. Cả hai đều cho thấy một bức tranh hiếm gặp: lượng máy tính cá nhân xuất xưởng toàn cầu giảm hơn 20% so với cùng kỳ năm trước, mức sụt giảm sâu nhất trong nhiều năm. Với doanh nghiệp đang có kế hoạch thay mới máy tính cho nhân viên, đây là tín hiệu cần đọc kỹ trước khi quyết định ngân sách cuối năm và năm 2027.

Những con số chính

Theo IDC (công bố ngày 8/10/2026), thị trường PC truyền thống, gồm máy để bàn, laptop và máy trạm, đạt khoảng 62,7 triệu máy trong quý 3, giảm 20,1% so với mức 78,5 triệu máy của quý 3/2025 và giảm 9,1% so với quý 2/2026. Đây là quý giảm thứ hai liên tiếp, và mùa cao điểm mua sắm thường thấy vào quý 3 gần như không xuất hiện.

Gartner (công bố ngày 12/10/2026) dùng phương pháp tính khác nên con số có chênh lệch: khoảng 55,4 triệu máy, giảm 22,4%. Theo Gartner, quy mô thị trường đã lùi về mức tương đương đầu năm 2023.

Về các hãng, cả hai báo cáo đều xếp Lenovo đứng đầu với gần 15 triệu máy, tiếp theo là HP, Dell, Apple và ASUS. Điểm đáng chú ý:

  • HP giảm mạnh nhất trong nhóm dẫn đầu, khoảng 31%, do phụ thuộc nhiều vào phân khúc người tiêu dùng và doanh nghiệp phổ thông vốn rất nhạy cảm với giá.
  • Dell giảm khoảng 25%, Lenovo giảm khoảng 22%.
  • Apple và ASUS giảm ít hơn mặt bằng chung nên tăng được thị phần.

Vì sao thị trường đi xuống?

Giá bộ nhớ tăng vọt

Nguyên nhân gốc rễ vẫn là cuộc khủng hoảng bộ nhớ do nhu cầu trung tâm dữ liệu AI. Gartner cho biết chi phí DRAM trong quý 2/2026 đã cao gấp khoảng năm lần so với một năm trước, và các nhà sản xuất buộc phải chuyển phần chi phí này sang giá bán. Khi một chiếc laptop văn phòng đắt hơn đáng kể, cả người dùng cá nhân lẫn doanh nghiệp đều có xu hướng trì hoãn việc thay máy.

Nhu cầu đã bị “vay trước”

IDC chỉ ra một yếu tố khác: trong nửa đầu năm 2026, các hãng và kênh phân phối đã nhập hàng sớm để đón đầu đợt tăng giá. Điều này kéo nhu cầu của nửa cuối năm về trước, nên đến quý 3 các đại lý chủ yếu bán hàng tồn kho thay vì nhập thêm. Bên cạnh đó còn có tình trạng thiếu nguồn cung linh kiện và gián đoạn logistics.

Doanh nghiệp chi tiêu có chọn lọc

Gartner nhận xét khối doanh nghiệp không ngừng mua sắm hẳn, nhưng chuyển sang đầu tư có mục tiêu, chẳng hạn máy trạm cho bộ phận kỹ thuật hoặc “AI PC” cho nhóm cần xử lý AI, thay vì thay mới đồng loạt cho toàn công ty.

Giá sẽ giảm trong thời gian tới?

Đây là câu hỏi nhiều chủ doanh nghiệp đặt ra. Câu trả lời ngắn gọn là khó có chuyện giảm giá mạnh. IDC dự báo kênh phân phối có thể tung ra một số chương trình khuyến mãi ngắn hạn để giải phóng hàng tồn, nhưng mặt bằng giá chung vẫn sẽ cao hơn rõ rệt so với năm ngoái. Rủi ro lớn nhất theo IDC là kinh tế vĩ mô suy yếu, có thể khiến nhu cầu tiếp tục giảm trong phần còn lại của năm 2026 và sang 2027.

Các dự báo về bộ nhớ cũng không mấy lạc quan: nhiều nhà sản xuất chip nhớ cho rằng tình trạng khan hiếm DRAM còn kéo dài ít nhất đến 2027, thậm chí lâu hơn. Vì vậy, chờ đợi “giá về như cũ” có thể là một chiến lược rủi ro.

Bài học cho doanh nghiệp Việt Nam

Thị trường Việt Nam chịu ảnh hưởng trực tiếp vì phần lớn máy tính và linh kiện đều nhập khẩu. Một số điểm doanh nghiệp nên lưu ý:

  • Tận dụng khuyến mãi xả kho: Khi đại lý cần giải phóng hàng tồn, có thể xuất hiện các lô máy với giá tốt. Nếu cấu hình phù hợp, đây là thời điểm hợp lý để mua.
  • Ưu tiên theo vai trò công việc: Thay vì thay máy đồng loạt, hãy xác định nhóm nhân viên thực sự cần máy mới, ví dụ kế toán dùng phần mềm nặng, kỹ sư thiết kế, nhân viên kinh doanh thường xuyên di chuyển.
  • Chọn đủ RAM ngay từ đầu: Nhiều laptop mỏng nhẹ hiện nay hàn RAM trên bo mạch, không nâng cấp được. Mua máy 16GB hoặc 32GB ngay từ đầu sẽ rẻ hơn nhiều so với phải thay máy sớm.
  • Kéo dài tuổi thọ máy cũ có chọn lọc: Máy còn tốt có thể nâng cấp SSD hoặc RAM (nếu có khe cắm), cài lại hệ điều hành và bảo dưỡng để dùng thêm một thời gian.
  • Lập ngân sách có dự phòng: Kế hoạch mua sắm năm 2027 nên tính thêm biên độ tăng giá, thay vì dựa trên bảng giá của năm 2025.

Doanh nghiệp nên làm gì lúc này?

Thị trường PC đang ở giai đoạn bất thường: giá cao, nhu cầu thấp và tồn kho dao động. Cách tiếp cận an toàn là lập danh sách thiết bị theo mức độ ưu tiên, theo dõi giá trong vài tuần tới và chốt đơn khi có ưu đãi phù hợp, thay vì chờ đợi một đợt giảm giá lớn khó xảy ra. DTIC có thể hỗ trợ doanh nghiệp rà soát hiện trạng máy tính và đề xuất cấu hình, thời điểm mua phù hợp với ngân sách.

Nguồn tham khảo